Spis treści
Jakie są najważniejsze zmiany w PZP 2026?
| Obszar zmiany | Opis zmiany | Cel/Skutek |
|---|---|---|
| Progi stosowania PZP | Podwyższenie progów stosowania PZP do 170 000 zł | Uproszczenie procedur dla mniejszych zamówień |
| Certyfikacja wykonawców | Wprowadzenie dobrowolnej certyfikacji wykonawców | Ułatwienie weryfikacji i selekcji wykonawców |
| Postępowania przed KIO | Wprowadzenie e-rozpraw przed KIO | Sprawniejsze prowadzenie sporów, obniżenie kosztów |
| Wykluczanie wykonawców | Rozszerzenie możliwości wykluczania wykonawców z państw trzecich | Zwiększenie bezpieczeństwa publicznego |
| Zasady dla zamawiających | Wprowadzenie nowych zasad dla zamawiających | Konieczność aktualizacji regulaminów i zasad udzielania zamówień |
| Odrzucenie ofert | Zmiany w podstawach odrzucenia ofert (art. 226 ust. 1 Pzp) | Doprecyzowanie i dodanie nowych przesłanek odrzucenia |
| Produkty ICT | Zakaz nabywania produktów ICT od dostawcy wysokiego ryzyka | Zwiększenie bezpieczeństwa teleinformatycznego |
Wchodząca w życie w 2026 roku nowelizacja Prawa zamówień publicznych ma za zadanie usprawnić sposób wydawania środków publicznych. Reforma koncentruje się na pięciu kluczowych filarach:
- podniesienie progu ustawowego ze 130 000 zł do 170 000 zł netto,
- wprowadzenie dobrowolnego systemu certyfikacji wykonawców,
- cyfryzacja procedur odwoławczych poprzez wdrożenie e-rozpraw,
- zaostrzenie zasad gromadzenia materiału dowodowego poprzez wprowadzenie prekluzji,
- nowe obostrzenia dotyczące sektora ICT.
Kolejną istotną innowacją jest potwierdzenie kompetencji technicznych, zawodowych oraz stabilności finansowej firmy, co z pewnością zwiększy jej konkurencyjność na rynku. Dbałość o bezpieczeństwo narodowe przejawia się w nowych obostrzeniach dotyczących sektora ICT. Zamawiający nie będą mogli kupować technologii od dostawców wysokiego ryzyka spoza wybranych krajów, co wymusi również stopniowe wycofywanie już posiadanych rozwiązań tego typu. Całość dopełnia obowiązkowa analiza potrzeb i wymagań, która poprzedzi start każdego przetargu. W praktyce oznacza to, że instytucje muszą już teraz zaktualizować swoje wewnętrzne regulaminy, by w pełni dostosować się do nadchodzących wymogów prawnych.
Kiedy obowiązują nowe przepisy PZP 2026?
Wdrożenie nowych przepisów PZP 2026 rozłożono na trzy kluczowe etapy:
- 1 stycznia 2026 roku: zaczną obowiązywać zmiany dotyczące analizy potrzeb oraz podwyższony do 170 000 zł netto próg ustawowy. Zasady intertemporalne przewidują, że wszystkie przetargi wszczęte przed tym terminem będą kontynuowane na dotychczasowych warunkach.
- 13 marca 2026 roku: zmodernizowany zostanie model postępowań odwoławczych przed Krajową Izbą Odwoławczą. Wprowadzenie e-rozpraw umożliwi zdalne uczestnictwo w posiedzeniach, a dodatkowym wymogiem stanie się załączanie wszelkich dowodów bezpośrednio do składanego odwołania.
- 3 kwietnia 2026 roku: ostatni blok regulacji, obejmujący nowe podstawy odrzucenia ofert, stanie się wiążący.
Wyznaczone daty określają ramy, w jakich zamawiający powinni dostosować wewnętrzne procedury do zmieniającego się prawa. Po upływie tych terminów wszystkie nowo rozpoczynane postępowania muszą być prowadzone już zgodnie z aktualnymi wymogami.
Jak wzrośnie próg PZP do 170 000 zł?
| Aspekt zmiany | Wartość/Termin | Skutek/Opis |
|---|---|---|
| Nowy próg stosowania PZP | 170.000 zł | Wzrost ze 130.000 zł |
| Data wejścia w życie progu | 1 stycznia 2026 r. | Dotyczy progu 170.000 zł |
| Wpływ zmiany progu | Usprawnienie procedur | Dla zamówień o najniższej wartości |
| Obowiązek zamawiających | Aktualizacja regulaminów | Dostosowanie zasad zamówień podprogowych |
Podniesienie progu stosowania Prawa zamówień publicznych do 170 000 zł netto to odpowiedź na rosnącą inflację oraz rekomendacje Urzędu Zamówień Publicznych. Zarówno zamawiający, jak i wykonawcy przyjęli tę korektę z aprobatą, postrzegając ją jako skuteczny sposób na odchudzenie skomplikowanych procedur. Od 1 stycznia 2026 roku zyskamy większą elastyczność w zakupach, co według prognoz pozwoli ograniczyć liczbę sformalizowanych postępowań o około 10%.
Wprowadzenie nowych limitów wymusi jednak na instytucjach rewizję wewnętrznych regulaminów. Konieczna stanie się aktualizacja:
- zasad wyceny,
- zakresu dokumentacji,
- metod wyboru dostawców.
Zmiany mają również istotny cel społeczny – aktywizację sektora MŚP, w tym przedsiębiorstw społecznych i spółdzielni socjalnych, poprzez ułatwienie im dostępu do wydatkowania środków publicznych. Co ważne, nowy próg obejmie wyłącznie postępowania wszczęte po 1 stycznia 2026 roku. Zgodnie z przepisami ustawy z 25 lipca 2025 roku, przetargi uruchomione wcześniej będą prowadzone według dotychczasowych zasad. Podmioty publiczne muszą jednak pamiętać o weryfikacji art. 15a i 26, aby dostosować swoje obowiązki raportowe oraz archiwizacyjne do nowych realiów zamówień o mniejszej wartości.
Co oznacza zakaz nabywania i obowiązek wycofania produktów ICT?
Wprowadzone przepisy obligują zamawiających do odrzucania ofert zawierających produkty, usługi czy procesy ICT, za którymi stoją dostawcy uznani za podmioty wysokiego ryzyka. Mechanizm ten zaprojektowano z myślą o wzmocnieniu cyberbezpieczeństwa państwa oraz ochrony infrastruktury krytycznej.
Kluczową rolę odgrywa tu wiążąca decyzja ministra, którą należy bezwzględnie uwzględnić w Specyfikacji Warunków Zamówienia. W praktyce oznacza to dla zamawiających szereg nowych obowiązków:
- wnikliwa weryfikacja pochodzenia planowanych technologii,
- regularna kontrola list zakazanych produktów,
- aktualizacja wewnętrznych regulaminów,
- odpowiednie planowanie budżetu.
Co ważne, regulacje obejmują nie tylko nowe zakupy, ale również sprzęt i oprogramowanie już użytkowane. Na wycofanie niedozwolonej infrastruktury przewidziano okres przejściowy, wynoszący maksymalnie siedem lat od wejścia ustawy w życie. Wymusza to na instytucjach wzięcie pod uwagę kosztów wymiany technologii w długofalowych strategiach inwestycyjnych.
Listy dostawców wysokiego ryzyka oraz wykluczonych rozwiązań ICT będą regularnie publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej. W przypadku trwających kontraktów konieczne może okazać się wypowiedzenie umów lub zmiana kontrahentów, co pozwoli zagwarantować pełną zgodność z nowymi standardami bezpieczeństwa i wymogami cyfryzacji.
Jak zmieni się art. 226 ust. 1 PZP?
Nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych wprowadza istotne korekty w artykule 226 ust. 1, rozszerzając katalog przesłanek uprawniających zamawiających do odrzucenia ofert. Modyfikacje te dotyczą głównie:
- punktu 17,
- dodania zupełnie nowego, dziewiętnastego punktu.
Od 3 kwietnia 2026 roku zamawiający będą zobligowani do eliminowania z postępowań ofert zawierających produkty, usługi czy procesy ICT objęte rekomendacją o wycofaniu, a także tych pochodzących od dostawców uznanych za wysokiego ryzyka. Co ważne, nowe zasady obejmą również przetargi będące już w toku w momencie wejścia przepisów w życie.
Dla instytucji zamawiających oznacza to konieczność pilnej aktualizacji:
- procedur oceny,
- wzorów oświadczeń,
- dokumentacji SWZ.
Wszystko po to, aby proces identyfikacji i dokumentowania zakazanych rozwiązań przebiegał sprawnie i bezbłędnie. Wykonawcy muszą zachować teraz szczególną czujność podczas kompletowania ofert opartych na komponentach ICT. Jakikolwiek brak zgodności z aktualnymi rekomendacjami lub współpraca z wykluczonymi dostawcami będzie skutkować automatycznym odrzuceniem propozycji. Wprowadzone mechanizmy weryfikacyjne mają na celu jednoznaczne wskazywanie sprzętu, oprogramowania i usług, które nie mogą zostać dopuszczone do procesu zakupowego.
Jak zamawiający powinni zaktualizować regulaminy zamówień?
Aktualizacja wewnętrznych regulaminów to nie tylko formalność, ale przede wszystkim konieczność, która pozwala jednostkom publicznym sprawnie poruszać się w gąszczu zmieniających się przepisów. Fundamentem tych zmian powinna być korekta zasad udzielania zamówień podprogowych, których próg ustawiono na 170 000 zł netto.
Równie istotne jest odświeżenie dokumentacji, w tym wzorów Specyfikacji Warunków Zamówienia oraz oświadczeń składanych przez wykonawców, tak aby uwzględniały one rzetelną analizę potrzeb i wymagań, stanowiącą niezbędny wstęp do każdego postępowania. Warto również wykorzystać możliwości, jakie dają artykuły 15a oraz 26 ustawy, wprowadzając preferencje dla przedsiębiorstw społecznych i spółdzielni socjalnych.
Jednocześnie należy usprawnić proces kwalifikacji wykonawców, kładąc większy nacisk na przejrzystą ocenę certyfikatów płynących z dobrowolnych systemów certyfikacji. W dobie narastających zagrożeń cyfrowych, regulaminy muszą precyzyjnie definiować zasady weryfikacji produktów ICT oraz procedury ich bezpiecznego wycofywania, przy jednoczesnym doprecyzowaniu wymagań technicznych dla sprzętu.
Wdrażanie tych nowych mechanizmów powinno odbywać się w pełnej transparentności, m.in. poprzez sprawne publikowanie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej. Kluczem do sukcesu jest jednak edukacja zespołu. Organizowane szkolenia powinny balansować między surowymi rygorami dyscypliny finansów publicznych a pożądaną elastycznością w działaniu. Ostatecznie każda modernizacja procedur musi mieć na celu jedno: umocnienie przejrzystości oraz realne wspieranie konkurencyjności wśród oferentów.
Na czym polega dobrowolna certyfikacja wykonawców?
Dobrowolna certyfikacja wykonawców to innowacyjne narzędzie, które pozwala przedsiębiorstwom w wiarygodny sposób udowodnić swój profesjonalizm, stabilność finansową oraz odpowiednie zaplecze techniczne. Posiadanie takiego dokumentu znacząco usprawnia formalności, pozwalając zamawiającym błyskawicznie zweryfikować, czy dany podmiot spełnia wymogi stawiane w przetargu. Dla mniejszych firm to szansa na wyrównanie szans w walce o kontrakty. Ustandaryzowane poświadczenie kompetencji pozwala im uniknąć żmudnego przygotowywania góry dokumentów przy każdym kolejnym zleceniu.
Choć proces jest całkowicie dobrowolny i brak certyfikatu nie zamyka drzwi do udziału w postępowaniu, warto go mieć – inwestorzy coraz częściej premiują takie firmy w procesie selekcji. Mechanizm ten przynosi korzyści obu stronom. Zamawiający zyskują pewność i krótszy czas oceny ofert, co bezpośrednio przekłada się na efektywność wydatkowania publicznych pieniędzy.
Aby jednak system działał skutecznie, wymaga wdrożenia jasnych procedur, które uwzględnią specyficzne potrzeby sektora MŚP czy przedsiębiorstw społecznych. Kluczowe jest, by zasady korzystania z certyfikatów znalazły swoje miejsce w Specyfikacji Warunków Zamówienia. Dzięki takiemu podejściu rynek staje się bardziej przejrzysty, a wymagania wobec wykonawców – czytelne i znormalizowane.
Czy e-rozprawy przyspieszą postępowania KIO?
Wprowadzenie e-rozpraw przed Krajową Izbą Odwoławczą stanowi znaczący krok w stronę nowoczesnego wymiaru sprawiedliwości. Dzięki posiedzeniom online spory są rozstrzygane szybciej, a wykonawcy oszczędzają czas i pieniądze, rezygnując z uciążliwych podróży do Warszawy. Efektywność cyfryzacji wzmacnia zasada koncentracji materiału dowodowego.
Od marca 2026 roku strony będą zobowiązane do przedstawienia wszystkich dowodów już w momencie wnoszenia odwołania. Wymusza to na uczestnikach znacznie wyższą dyscyplinę i staranność na etapie przygotowawczym. Jednocześnie prezes KIO zyska większą elastyczność w zarządzaniu kalendarzem, samodzielnie decydując o formie zdalnych posiedzeń.
Ostateczny sukces tej reformy zależy jednak od sprawnego zaplecza technologicznego i dostępności systemów dla każdego z uczestników procesu. Połączenie elektronicznej komunikacji z rygorystyczną prekluzją dowodową ma za zadanie wyeliminować problem odraczania spraw, co znacząco przyspieszy zapadanie wyroków.
Aby jednak nowe rozwiązania faktycznie przełożyły się na sprawniejsze orzekanie w zamówieniach publicznych, wykonawcy muszą zadbać o kompletną dokumentację jeszcze przed oficjalnym rozpoczęciem sporu.
